9. Tập-San Tinh-Tấn‎ > ‎Số 19‎ > ‎

16. Tìm-hiểu về Quy-Y Tam-Bảo - Nguyễn Trung Hiếu

Tìm-hiểu về QUY-Y TAM-BẢO

Nguyễn-Trung-Hiếu

Mục-Lục TẬP-SAN TINH-TẤN Số 19

            Sống trong cuộc đời muôn mặt, người muốn chọn lấy một lối đi, vạch ra một cuộc sống đầy đủ ý-nghĩa và an-lành, thực không phải là việc dễ. Chọn lấy một con đường để đi đến suốt đời, cần phải khôn-ngoan, sáng-suốt lắm mới khỏi hối-hận về sau. Chúng ta phải phải chọn lấy, đừng nhờ-nhõi, đừng nghe lời xúi-giục, vì đây là con đường tự ta đi, không ai thế ta được.

            Chọn kỹ rồi sẽ đi là thái-độ khôn-ngoan; nhắm mắt đi càn, phó mặc đến đâu hay đến đó, mang cả cuộc đời làm một trò chơi là kẻ khờ dại. Người trí phải nhìn kỹ, phải xem tường-tận trước khi mình cất bước đi trên một con đường nào. Quy-y Tam-Bảo quả là đã đặt mình trên một con đường để đi đến tận cùng. Việc làm nầy cần phải hiểu biết rõ-ràng, nhận-thức tường-tận, mới phát tâm Quy-y. Phát-nguyện Quy-y là chúng ta đã định-hướng cho cả cuộc đời.

            Người đã nhận đạo Phật làm một hướng đi, bước đầu tiên phải Quy-y Tam-Bảo. Quy-y là nấc thang đầu tiên của cây thang giải-thoát, là cửa ngõ đi vào ngôi nhà giác-ngộ. Quy-y có tính-cách hệ-trọng như vậy, nên chúng ta cần phải hiểu rõ ý-nghĩa của nó.
1. Quy-y Tam-Bảo (Tam Quy) là gì?

            Tam-Bảo là Phật-bảo, Pháp-bảo và Tăng-bảo. Phật là chỉ Đức Phật Thích-Ca Mâu-Ni, do trước kia Ngài tu hành giác-ngộ thành Phật. Pháp-bảo là giáo-pháp do Đức Phật nói ra chỉ dạy đường lối tu hành. Tăng-bảo là những vị tu hành theo giới-luật và chánh pháp của Đức Phật.

          Tại sao gọi là Phật-bảo?  - Từ một kẻ phàm-phu như chúng ta tu hành thành Phật, quả thực là chuyện ít có trên thế-gian nầy. Thế nên trong kinh thường nói Phật ra đời khó gặp. Bởi ít có khó gặp nên gọi là Báu. Hơn nữa, giác-ngộ thành Phật tự bản thân Ngài đã thoát khỏi sanh tử luân-hồi, đem chỗ giác-ngộ ấy dạy lại cho người cùng ra khỏi sanh tử, là điều cao cả nhất trần-gian nên gọi là Báu.

          Tại sao gọi là Pháp-bảo?  - Pháp của Phật dạy là chơn-lý, dù trải qua thời-gian bao lâu, chơn-lý ấy vẫn rạng ngời như hòn ngọc báu. Người đang bị chìm-đắm ngoài bể cả , trông thấy một con thuyền đến vớt thì vui-mừng, sung-sướng biết bao; người học đạo gặp được chánh pháp cũng như thế. Cho nên nói: “trăm ngàn muôn kiếp khó tìm gặp”. Pháp ấy rất nhiều, nhưng đều nằm gọn trong ba tạng: Kinh, Luật, Luận.

          Tại sao gọi là Tăng-bảo?  - Tăng là một số đệ-tử Phật, ly-khai gia-đình, hiến trọn đời cho đạo pháp. Những vị hằng ở chung nhau để tu hành, để học hỏi và luôn giữ theo giới-luật của Phật, hằng hòa-thuận thân mến nhau. Chính những vị nầy đã được phần nào an-ổn thanh-tịnh, lại hướng-dẫn người đến chỗ an-ổn thanh-tịnh. Các Ngài thay Đức Phật hoằng truyền chánh pháp, cứu-độ chúng-sanh. Bởi lẽ ấy, gọi các Ngài là Tăng-bảo.

              Thế nào là Quy-y?  - Trong bài Lời Khuyên Bổn Đạo, Đức Thầy có giải: “Qui là về, mà về đâu? Về cửa Phật. Y có nghĩa là vâng lời theo khuôn-mẫu. Vậy Qui-y đầu Phật là nương nhờ cửa Phật và làm y theo lời Phật dạy. Phật từ-thiện cách nào ta phải từ-thiện theo cách nấy, Phật tu cách nào đắc Đạo rồi dạy ta, ta cũng làm theo cách nấy. Thầy cảnh-tỉnh giác-ngộ điều gì chánh-đáng thì khá vâng lời. Cần nhứt ở chỗ giữ giới-luật hằng ngày.”  (trang 449 – 450 SGTVTB 2004).

            Nói chung, Quy-y Phật là hướng thẳng đời mình theo đấng giác-ngộ, học theo gương từ-bi của Ngài, thương-yêu cứu-vớt tất cả chúng-sanh, và cuối cùng thoát vòng mê-muội của một phàm-phu. Quy-y Pháp là y theo giáo-pháp Phật dạy tu hành lần lần dứt sạch các phiền-não, giải-thoát mọi đau-khổ. Người bệnh nhờ thuốc được lành, chúng-sanh đau-khổ nhờ giáo-pháp cứu được an-vui. Quy-y Tăng là theo sự hướng-dẫn của những vị sư chân-chính mà tu tập. Vì các Ngài đã dày công nghiên-cứu và thực-hành giáo-pháp Phật dạy, tùy căn-cơ trình-độ của mỗi người, các Ngài cho những Pháp thích-hợp để trên đường tu khỏi phải lầm-lạc.
2. Điều-kiện và Nghi-thức Quy-y theo Giáo-lý Phật-Giáo Hòa-Hảo (PGHH) như thế nào?

            Trong bài “Cách thờ-phượng, hành-lễ và sự ăn ở của một tín-đồ Phật-Giáo Hòa-Hảo”, Đức Thầy có giảng giải như sau:

            “ĐIỀU-KIỆN VÀO ĐẠO. - Người nào muốn quy-y phải có hai người bổn-đạo cũ, có đức-hạnh tiến-cử và bảo-lãnh, đến Ban Trị-Sự trong làng cho người làm đầu biết và người làm đầu phải đọc hết thể lệ về sự tu hành cho người quy-y nghe, hỏi coi có bằng lòng quy-y như lời nguyện dạy và răn cấm trong Đạo chăng. Nếu họ bằng lòng, biểu họ về nhà cho ông bà, cha mẹ biết, hoặc nguyện trước bàn thờ ông bà, tổ-tiên rằng: Ngày...tháng...con chịu quy-y theo Đạo. Sau đó, người làm đầu (Hội-Trưởng) cho cuốn sách nhỏ này. Chỗ nào không có Ban Trị-Sự, hai người bổn đạo cũ phải dìu-dắt người mới, rồi sau sẽ dẫn lên Ban Trị-Sự gần đó, không bắt buộc thề thốt chi hết, vì người muốn tu do nơi sự phát-nguyện của mình thôi. Khi nào mình không muốn giữ Đạo, mình phải cho người tiến cử hay đặng bôi tên mình ra. Không người nào được phép xưng mình là người trong Đạo mà lại không giữ luật. Kẻ nào làm trái luật-lệ trong sự đạo-đức dầu không xin thôi Đạo hay là chưa bị bôi tên cũng bị trách-nhiệm việc làm của họ và bị coi như người ngoại Đạo.”  (trang 208 – 209 SGTVTB 2004).

            Theo như lời dạy của Đức Thầy trên đây, một người muốn quy-y theo Đạo Phật-Giáo Hòa-Hảo thì cần phải:

a)      Có hai người bổn-đạo cũ, có đức-hạnh tiến-cử và bảo-lãnh,

b)      Đến Ban Trị-Sự trong làng (địa-phương) cho người làm đầu (Hội-Trưởng) biết,

c)      Người làm đầu (Hội-Trưởng) phải đọc hết thể-lệ về sự tu hành cho người muốn quy-y nghe, trong đó có bài:

·         Lời Khuyên Bổn-Đạo (Tám Điều Răn-Cấm, trang 214 – 215 SGTVTB 2004)

·         Cách thờ-phượng, hành-lễ và sự ăn ở của một tín-đồ Phật-Giáo Hòa-Hảo (trang 201 – 209 SGTVTB 2004).

·         Sự Cúng Lạy của người Cư-Sĩ tại gia (bài nguyện trước bàn thờ Ông Bà, bài nguyện trước bàn thờ Phật,... trang 210 – 213 SGTVTB 2004).

d)     Nếu người muốn quy-y bằng lòng với các thể-lệ trên đây, thì Hội-Trưởng bảo họ về nhà cho ông bà, cha mẹ biết, hoặc nguyện trước bàn thờ ông bà, tổ-tiên rằng: Ngày...tháng...con chịu quy-y theo Đạo.

e)      Người làm đầu (Hội-Trưởng) cho cuốn sách nhỏ bao gồm các thể lệ về sự tu hành cho người mới quy-y như đã kể trên.

f)       Chỗ nào không có Ban Trị-Sự, hai người bổn đạo cũ phải dìu-dắt người mới, rồi sau sẽ dẫn lên Ban Trị-Sự gần đó để làm lễ Quy-y trước ngôi Tam-Bảo và Hội-Trưởng sẽ chính thức giới-thiệu bổn-đạo mới với các đồng-đạo cũ.

            Như Đức Thầy đã dạy, người mới quy-y “không bắt buộc thề thốt chi hết, vì người muốn tu do nơi sự phát-nguyện của mình thôi.” Sự phát-nguyện Quy-y nầy là do tự đáy lòng người muốn quy-y phát-xuất, không do sự ép-buộc, xúi-giục nào. Người hiểu được chỗ nầy mới thấy giá-trị chơn-thật của Đạo Phật. Tất cả sự dụ-dỗ ép-buộc để theo đạo, nhà Phật hoàn toàn phản-đối. Mỗi người tự nhận-thức rõ-ràng về đạo Phật rồi phát tâm đến với đạo, mới đúng tinh-thần Quy-y Tam-Bảo. Dùng thuật hay, phép lạ để dẫn người vào đạo, đó là mê-tín. Dùng mọi quyền-lợi để dụ người vào đạo, đó là cám-dỗ kẻ ngu-si, không phù-hợp với tinh-thần giác-ngộ của Đạo Phật. Chúng ta có bổn-phận giải-thích để cho người khác hiểu mà phát tâm quy-y là người truyền đạo chơn-chánh. Nghi-thức trịnh-trọng trong buổi lễ quy-y, chỉ là trợ duyên cho lời phát-nguyện quy-y của chúng ta được thành-tựu viên-mãn.
3. Phải tu hành như thế nào sau khi Quy-y Tam-Bảo?

            Con đường từ ngưỡng cửa đến mục-đích cuối của Đạo không phải bước một bước mà tới được. Hành-giả phải đi từ thứ lớp:Đường đạo-đức bước đi từ nấc(trang 340 SGTVTB 2004). Cho nên, Đức Thầy dạy tín đồ, sau khi thức-tỉnh và vạch một hướng nhắm tới Niết bàn, cần xét lại bước đầu, cho thấu đạt ý nghĩa hai chữ Quy-y để tiến bước đến cứu cánh giải-thoát.

            Về qui-tắc của PGHH, mỗi tín-đồ khi mới đặt chân vào cửa Đạo, cần giữ giới (Tám Điều Răn-Cấm) và phải  chay-lạt căn-bản mỗi tháng bốn ngày (ngày 14, rằm, 29 và 30, tháng thiếu thì 29 và mùng 1 âm-lịch),  rồi tùy theo lòng nhân và trình-độ của mỗi hành-giả mà tiến dần lên. Đức Thầy còn dạy rằng: đã tự nguyện làm tôi con của Phật thì sự nói năng phải giữ cho được chân thật hiền hòa, không nên đua chen, tập nhiễm theo nếp sống văn vật kim thời mà ăn nói khôn lanh xảo quyệt. Vì vậy, hành-giả cần phải:

a) Giữ giới như Đức Thầy đã dạy trong bài Lời Khuyên Bổn-Đạo (Tám Điều Răn-Cấm, trang 214 – 215 SGTVTB 2004)

            Xưa nay người tu Phật hễ phát-nguyện quy-y thì phải thọ-giới. Cho nên, sau khi Quy-y Tam-Bảo, hành-giả phải trì-giới như Đức Thầy đã dạy: “Cần nhứt ở chỗ giữ giới-luật hằng ngày(trang 450 SGTVTB 2004). Bởi sự nghiêm trì giới-luật sẽ ngăn-chận được các điều tội-ác của thân, khẩu, ý và nội ma; ngoại cảnh không còn xúi-giục, khơi-gợi. Giới-luật như là hai bờ lề của con lộ giúp cho các loại xe khỏi chạy rớt xuống hố, là hai hàng lan can cầu, để xe và hành-khách qua cầu khỏi bị rơi xuống sông. Cho nên, Đức Thầy hằng dạy:

                        “Đồ-lao muốn lánh sớm nghe Ta,

                          Bố-thí trì chay giữ giới mà.”

(trang 382 SGTVTB 2004)

            Hoặc là:

                        “Gìn giới cấm sửa tâm ô-tạp”

(trang 141 SGTVTB 2004)

            Hơn nữa, đã là Phật tử thì chúng ta cần phải giữ-gìn ngũ-giới, đó là:

(1)   Không sát-sanh,

(2)   Không trộm cướp,

(3)     Không tà-dâm,

(4)   Không nói dối,

(5)   Không uống rượu.

                Cho nên, Đức Thầy dạy tín đồ:  “Tam-qui ngũ-giái (giới) lòng hằng gìn theo.  (Trang 433 SGTVTB 2004).

b) Hành theo lời chỉ dạy của Đức Thầy trong bài Cách thờ-phượng, hành-lễ và sự ăn ở của một tín-đồ Phật-Giáo Hòa-Hảo (trang 201 – 209 SGTVTB 2004).
c) Hành theo lời chỉ dạy của Đức Thầy trong bài Sự Cúng Lạy của người Cư-Sĩ tại gia  (trang 210 – 213 SGTVTB 2004).

            Đồng thời với các giáo điều căn-bản nói trên, hành-giả còn phải thương-xót đến bá-tánh, nên hằng “Tỉnh tâm đốt nén tâm hương(trang 517 SGTVTB 2004) cầu nguyện trước ngôi Tam-Bảo cho chúng-sanh được về Tiên cảnh, để cùng chung hưởng sự an-nhàn, hoặc được vãng-sanh về Phật-quốc, chẳng còn luân-chuyển trong kiếp sống trần-gian đầy gió bụi, khổ-đau.

 d) Hành theo tôn-chỉ Học Phật Tu Nhân mà Đức Thầy đã vạch rõ để mọi tín-đồ cùng nương theo.

            Khi ta phát-nguyện quy-y và thệ quyết làm tôi con chư Phật cần phải nhắm hướng liên-đài Phật-quốc mà thẳng tiến, vì đó là mục-đích của người: “Học Phật và tu Phật”. Song con đường đi đến đó, trước nhất là phải “Tu Nhân”, tức là thi-thiết điều nhân-nghĩa:

                                    “Bạch trinh giữ lấy nghĩa-nhân,

                                                     Muốn về cõi Phật, lập thân cõi trần.

(trang 397 SGTVTB 2004)

            Bởi có lập thân cõi trần, có thiệt-thi điều nhân-nghĩa, mới vẹn tròn Nhân-đạo và trả xong nợ thế (nợ Tứ-Ân); tất nhiên đài sen báu sẽ chực đón chúng ta:

                                    “Tu đền nợ thế cho rồi,

                                              Thì sau mới được đứng ngồi tòa sen.”

(trang 96 SGTVTB 2004)

            Bởi có nương về với Tam-Bảo, có hành-trì theo lời giáo-huấn của Phật, Pháp, Tăng; có cải-hối ăn-năn làm lành lánh dữ và có giữ tròn giới-luật mới xứng-đáng là một tín-đồ của Đạo. Chính đó là nấc thang đầu, là nền-tảng của Tam-thừa Tứ-quả. (Tam-thừa: Thượng, Trung, Hạ,  hoặc Bồ-Tát, Duyên-Giác, Thinh-Văn; Tứ-quả: Phật, Bồ-Tát, Duyên-Giác, Thinh-Văn. Tùy từng chỗ dùng, cũng giải là: Tu-Đà-Hoàn, Tư-Đà-Hàm, A-Na-Hàm và A-La-Hán). Thế nên hành-giả muốn đạt đến quả-vị nào trong Đạo Phật, cũng phải khởi-hành từ hai chữ Quy-y.

            Xưa có một kỹ-sư, gia-đình rất giàu có. Vợ chồng vị kỹ-sư nầy sanh được ba người con trai, khi lớn lên đều được đi học. Hai cậu con trai lớn thường hay biếng trễ, duy chỉ có cậu con út là chăm-chỉ học-hành.

            Hôm nọ, vị kỹ-sư thấy mình đã già yếu, nên kêu ba người con đến bảo:

            - Chắc chẳng còn bao lâu nữa Ba sẽ từ biệt cõi đời, vậy mỗi con nên nói rõ ý muốn của mình để Ba phân chia của cải cho!

            Người con lớn đứng lên nói:

            - Thưa Ba! Ý con muốn trước khi từ trần, Ba giao cái gia-tài đồ-sộ nầy cho con!

                Người con thứ nhì nói:

            - Thưa Ba! Phần con muốn được Ba giao hết đất vườn cho con.      

            Vị kỹ-sư nhìn qua người con út nãy giờ đứng làm thinh, hỏi:

            - Còn con út muốn gì, cứ nói ?

            Cậu bé đứng khoanh tay thưa:

            - Thưa Ba! Nguyện-vọng của con là chỉ mong Ba cho con ăn học để trở thành một kỹ-sư như Ba.

            Ông kỹ-sư mỉm cười tỏ vẻ hài-lòng, rồi nhìn ba người con phân trần:

            - Trước kia, sau khi Ba ăn học thành tài, tiền của hết sạch, chỉ còn lại hai bàn tay trắng, nhờ có mớ kiến-thức và biết siêng-năng tiết-kiệm mà Ba tạo nên sự nghiệp như thế nầy. Hôm nay, hai con lớn muốn Ba giao hết gia-tài, vườn ruộng nầy cho thì cũng được, nhưng hai con nên biết dầu có tiền của bao nhiêu đi nữa, hễ tiêu xài trong một thời-gian nào đó rồi cũng hết. Còn thằng út, em của hai con, nó nuôi chí và siêng-năng học-hành để thành một kỹ-sư thì sau nầy nó sẽ tạo ra sự-nghiệp có thể giàu gấp mấy lần Ba hiện nay.

            Quả thật, đứa con út của vị kỹ-sư về sau cũng tốt nghiệp kỹ-sư như cha và trở nên giàu có hơn cả người cha.

            Câu chuyện trên giúp cho người tu nhận-thức rằng: Đức Phật và Đức Thầy lúc nào cũng muốn cho tín-đồ thành Đạo giải-thoát, song với điều-kiện là phải thực-hành y theo lời dạy của các Ngài. Cho nên Đức Thầy hằng khuyên:

            “Phật từ-thiện cách nào ta phải từ-thiện theo cách nấy, Phật tu cách nào đắc đạo rồi dạy ta, ta cũng làm theo cách nấy. Thầy cảnh-tỉnh giác-ngộ điều gì chánh-đáng thì khá vâng lời.” (trang 447 – 448 SGTVTB 2004)

            Tóm lại, Quy-y Tam-Bảo là nền móng của tòa nhà giác-ngộ, là nấc thang đầu-tiên trên cây thang giải-thoát, là những bước đầu trên con đường về quê-hương vô-sanh. Muốn vượt tột cây thang giải-thoát, nấc đầu phải bước cho vững. Không có nấc đầu, khó ai có thể leo tận cây thang giải-thoát. Thiếu nền móng Tam-Quy thì tòa nhà giác-ngộ không thể nào xây-cất được. Vì thế, Quy-y Tam-Bảo có tầm quan-trọng vô cùng. Ai muốn đến với Đạo Phật phải từ cửa Quy-y mà vào. Do vậy, chúng ta nên tâm niệm và hành theo hai câu giảng gồm đủ sự lẫn , tự-giácgiác-tha mà Đức Thầy hằng khuyên các môn-đồ của Ngài:

                                    “Qui-y thì khá làm y,

                 Giữ lòng thanh-tịnh từ-bi giúp đời.”

(trang 433 SGTVTB 2004)

Nam-Mô Bổn-Sư Thích-Ca Mâu-Ni Phật

Nam-Mô A-Di-Đà Phật

Sách Tham Khảo:

1.      SẤM GIẢNG THI VĂN TOÀN BỘ (SGTVTB 2004) của Đức Huỳnh Giáo Chủ, Ban Trị-Sự Trung-Ương Hải-Ngoại, Giáo Hội PGHH, ấn bản năm 2004 tại Hải Ngoại.

2.      Chú Giải SẤM GIẢNG THI VĂN TOÀN BỘ của Thiện Tâm (Lưu hành nội bộ).

3.     Chuyện Bên Thầy, Thanh-Niên PGHH sưu tập, ấn bản năm 2005 tại Hải Ngoại.

Comments