9. Tập-San Tinh-Tấn‎ > ‎Số 19‎ > ‎

09. Giải Nobel Hòa-Bình 2011 - Phạm Nguyễn

Tản-mạn thời-sự

GIẢI NOBEL HÒA-BÌNH 2011

Mục-Lục TẬP-SAN TINH-TẤN Số 19

       
Ðặc-biệt Giải Nobel Hòa-Bình năm nay bất-ngờ vào tay ba nữ-ứng-viên Phi-Châu: Bà Leymay Gbowee (Lyberia). Bà Ellen Johnson Sirleaf (Tổng-Thống Liberia) và Bà Tawakkul Karman (Yemen).

    *Leymah Gbowee: 39 tuổi, sinh-trưởng tại Liberia, đã liên-tục vận-động cho nữ-quyền và chống lại cưỡng-hiếp phụ-nữ. Năm 2003, Bà dẫn đầu hàng trăm phụ-nữ chống-đối, mang tên “women in white” đến  Monrovia đòi hỏi giải-giới nhanh chóng các binh lính vẫn tiếp-tục nã đạn bừa-bãi vào phụ-nữ mặc dù cuộc điều-đình để chấm dứt cuộc nội-chiến dai-dẳng 14 năm đã đạt được  kết-quả mấy tháng trước đây. Bà đã từng kiên-cường đối-đầu với lực-lượng võ-trang ở Liberia yêu-cầu họ ngưng dùng hành-động cưỡng-hiếp như một vũ-khí.

     *Elien Johnson Sirleaf: Xuất-thân từ Hardward, Bà Elien Johnson Sirleaf đã chọn con đường khác để thay-đổi ở Lyberia, một xứ-sở hình-thành để định-cư những người nô-lệ Mỹ được giải-phóng vào năm 1817. Bà tiến-hành con đường đã chọn qua hệ-thống Ðại-Học Hoa-Kỳ bằng cách lau sàn nhà và dọn bàn ăn. Bị cầm tù ở quê nhà và lưu-vong ở hải-ngoại, Bà thất-cử trước Charles Taylor, lãnh-tụ một lực-lượng võ-trang trong cuộc bầu-cử Tổng-thống năm 1997, nhưng lại nhận được biệt-danh “Iron Lady’ (Nữ thiết-nhân). Năm 2003, một lực-lượng phiến-quân buộc Taylor phải rời bỏ quyền-lực, và “người phụ-nữ thép”Sirleaf đắc-cử trong một cuộc đầu-phiếu áp-đảo (landslide)  năm 2005, trở thành nữ-lưu đầu-tiên của Châu Phi thắng vẻ-vang trong một cuộc bầu  Tổng-thống tự-do.

      *Tawakul Karman: Bắt đầu thúc đẩy thay đổi ở Yemen từ lâu trước “Mùa Xuân Á-rập”. Bà Karman là mẹ của ba đứa con sống ở Taiz, một thành-phố miền Nam Yemen, một địa-lợi mầu-mỡ cho phong-trào đối-kháng chống chế-độ Tổng-thống Saleh. Luật-sư lâu năm cho nhân-quyền và tự-do phát-biểu ở Yemen, Bà khởi-xướng sáng-kiến tổ-chức nhóm trẻ và đối-lập trong Hội-đồng Quốc-gia.

            Ba vị nữ-lưu trên hân-hạnh được Hội-Ðồng Nobel Na-Uy chọn trao giải Hòa-Bình năm 2011 và chia nhau sồ tiền thưởng 1.5 triệu mỹ-kim. Ðây là lần đầu-tiên Hội-Ðồng vinh-danh Phụ-nữ trong vòng 7 năm kể từ năm 2005, và đồng-thời khi chọn Bà Karman Hội-Ðồng cũng công-nhận Phong-trào “Mùa Xuân Á-Rập” được sự ủng-hộ tham-gia nồng-nhiệt của hằng triệu người đồng-tình tích-cực hoạt-động từ Tunisia đến Syria.

            Chủ-tịch Giải Thorbjoern nói Hội-Ðồng đã gặp khó-khăn để nhận-diện tất-cả các vị lãnh-đạo Phong-trào Cách-mạng tự-phát và Hội-Ðồng đã công-bố thêm  khi chọn Bà Karman làm đại-diện cho tất-cả. Ông đã nói với các phóng-viên: “Chúng tôi đã bổ-túc thêm “Mùa Xuân Á-Rập”vào giải nầy nhưng chúng tôi cho nó vào trong một đoạn đặc-biệt. Ðiều đó nói lên, nếu quên bao gồm người phụ-nữ trong cuộc cách-mạng và những  nền dân-chủ mới, sẽ không có dân-chủ. Bà Karman người phụ-nữ Á-rập đầu-tiên thắng giải Hòa-Bình. Không một phụ-nữ hay người vùng phụ-cận Sahara Phi-châu nào chiếm giải kể từ năm 2004.

            “Tôi rất vui mừng, rất vui mừng về giải Hòa-Bình nầy”, Bà Karman, người đã kiên-trì vận-động lật đổ Tổng-thống độc-tài Yemen Ali Abdullah Saleh từ năm 2006, phát-biểu. Bà nói tiếp: “Tôi tặng giải nầy lại cho những người trẻ cách-mạng ở Yemen và nhân-dân Yemen”.

            Ba vị nữ tân-tuyển Leyman Gbowee, Ellen Johnson Sirleaf và Tawakkul Karman nêu trên rất xứng-đáng được chọn trao tặng Giải Nobel Hòa-Bình cao quý năm 2011 vì đã kiên-tâm, trì-chí, trường-kỳ tranh-đấu cho Tự-do,  Dân-chủ, Nhân-quyền (đặc-biệt nữ-quyền) cho đến khi thành-công. Họ là chính là những bậc anh-thư nữ-kiệt của Ðất-nước Dân-tộc họ, đồng-thời cũng là biểu-tượng sáng ngời cho nữ-giới hoàn-vũ. Xin được hân-hoan chúc mừng và ca-ngợi.

            Chúng ta còn nhớ, nhân-vật được trao tặng Giải Nobel Hòa-Bình 2010 năm qua là nhà vận-động tranh-đấu cho nhân-quyền và ôn-hòa thay đổi ở Trung-quốc hơn hai thập-niên (hiện nay vẫn còn bị giam-giữ) là Lưu-Hiệu-Ba (Liu  Xiaobo), 54 tuổi. Nhà cầm quyền Trung-quốc ngăn cấm không cho Ông xuất-ngoại sang Oslo, Norway (Na-Uy) để nhận giải. Ngay cả phu-nhân Ông, Bà Liu Xia, cũng bị quản-thúc tại-gia, không cho tiếp-xúc với truyền-thông.

                                           Phạm-Nguyễn

Comments